Biofeedback Magazine Po Polsku

Pojawiła się u nas w Polsce bardzo ciekawa inicjatywa, o której postanowiliśmy napisać. Na naszym rynku jest bardzo mało literatury dotyczącej biofeedbacku w języku polskim, a regularnie wydawanych czasopism nie ma wogóle. Pan Rafał Sztembis przy wsparciu ze strony Pana Donalda Mossa, który jest redaktorem naczelnym czasopisma „Biofeedback Magazine”, przygotował polską edycję jednego z numerów. Oczywiście jeśli inicjatywa spotka się z zainteresowaniem ze strony czytelników, planowane są sukcesywne tłumaczenia kolejnych numerów.

Jak możemy przeczytać na tylnej stronie okładki:

Biofeedback Magazine to popularno-naukowe czasopismo wydawane pod auspicjami American Association of Psychophysiology and Biofeedback. Zamierzeniem redaktora gazety, Donalda Mossa, jest popularyzowanie wiedzy na temat biofeedbacku oraz jego zastosowań nie tylko we współczesnym systemie opieki zdrowotnej, ale i poza nim w różnych dziedzinach życia.

Polska edycja ma być nie tylko dosłownym tłumaczeniem wersji amerykańskiej, ale służyć ma przede wszystkim jednoczeniu polskiego środowiska biofeedbacku i neurofeedbacku poprzez prezentowanie doświadczeń, badań oraz prezentowanie wiedzy zgodnie z oczekiwaniami Czytelników.

W bieżącym numerze:

  • Zastosowanie biofeedbacku i technik samoregulacji w placówkach medycznych,
  • Zachowania etyczne w placówkach medycznych,
  • Biofeedback Certification International Alliiance podbija świat,
  • Włączenie biofeedbacku w pracę oddziału neurologii dziecięcej,
  • Powrót do baseline: terapia psychofizjologiczna objawów pourazowych u żołnierzy rannych na polu walki z łagodnymi urazami mózgu oraz współwystępującym zespołem stresu pourazowego,
  • Psychofizjologia w szpitalu dla dorosłych,
  • Program biofeedbacku w Children Mercy Hospitals and Clinics,
  • Czekolada “palce lizać” jako smaczne i tanie urządzenie do biofeedbacku,
  • Wpływ różnych sposobów oddychania na zmienność rytmu serca: podejście praktyczne

Fragmenty artykułów

Poniżej prezentujemy małe fragmenty dwóch artykułów, które znajdują się w tym numerze „Biofeedback Magazine”.

Gama poruszanych tematów jest dość szeroka, zróżnicowany jest także ton artykułów, w zależności od prezentowanych tematów, czasem jest on bardziej techniczny i suchy, jak na przykład w prezentowanym artykule „Wpływ różnych sposobów oddychania na zmienność rytmu serca: podejście praktyczne”. Czasem ton jest zdecydowanie lżejszy, na przykład prezentując ciekawe podejścia do biofeedbacku, jak to ma miejsce w artykule pod tematem „Czekolada “palce lizać” jako smaczne i tanie urządzenie do biofeedbacku”.

Czekolada „palce lizać” jako smaczne i tanie urządzenie do biofeedbacku

“Temperatura obwodowa może być monitorowana za pomocą różnych urządzeń (…)

Artykuł ten przedstawia krótką informację na temat zupełnie innego podejścia, bo kto by pomyślał, że miarą skutecznego ocieplania może być biała lub czarna czekolada(…)

W artykule przedstawione są także dane pokazujące jak łatwo można nauczyć się skutecznego ocieplania dłoni. Dzięki wykorzystaniu w wizualizacji prostego termometru jako elementu zamykającego pętlę sprzężenia zwrotnego, 219 uczestników badania (studenci oraz fizykoterapeuci), byli w stanie szybko podnieść temperaturę dłoni o średnio 10,1F (czyli ponad 6C). W przypadku 106 studentów, poczuciu ogrzania dłoni towarzyszyła wyrażona na skali analogowej ocena, iż poziom ich zestresowania obniżył się o 49%. (…)

Większość urządzeń do biofeedbacku to skomplikowane urządzenia elektroniczne, które mają mierzyć i przedstawiać zwrotnie informację dotyczącą złożonych czynności biologicznych. Choć taki sprzęt komputerowy daje istotne możliwości w zakresie przetwarzania i gromadzenia danych, zawsze wyzwaniem treningowym pozostaje umiejętność przeniesienia i wykorzystania nabytych umiejętności do codziennego życia, w pracy czy domu. Zależnie od rodzaju monitorowanego sygnału biologicznego, dostępne są przenośne urządzenia do monitorowania na przykład ciśnienia tętniczego, zmienności rytmu serca, temperatury obwodowej, elektroencefalogramu i tak dalej. Ale poza urządzeniami elektronicznymi urządzeniem do biofeedbacku może być wiele powszechnie dostępnych przedmiotów(…)

Odkrycie czekolady jako narzędzia do biofeedbacku

Pewna studentka prowadząca badania dyplomowe (A.C.) podjęła się tematu potencjalnego wykorzystania temperatury obwodowej w łagodzeniu objawów związanych z syringomielią. Syringomielia jest chorobą genetyczną, w przebiegu której dochodzi do wytworzenia się w rdzeniu krygowym cyst lub jam, które wraz ze wzrostem swojej objętości mogą prowadzić do uszkodzenia rdzenia krygowego. W przypadku osoby badanej przez studentkę dolegliwości sprowadzały się do ogólnego osłabienia oraz uczucia sztywności pleców, ramion oraz nóg, bólów głowy, bólu neuropatycznego szyi, drętwienia mięśni ramion i przedramion, utraty czucia ciepła i zimna, zwłaszcza w dłoniach.

Proces ćwiczeń utrudniał fakt, ze osoba chora nie mogła usiedzieć spokojnie na krześle dłużej niż kilka minut, gdyż spokojne siedzenie nasilało objawy; inna trudność wiązała się z tym, że dojazd do laboratorium na badania był niemożliwy z uwagi na nasilanie się dolegliwości w czasie transportu, a to wymagało stosowania dodatkowych dawek leków oraz dodatkowych ilości kawy, która pomagała pacjentce utrzymać jasność myślenia.

Osią protokołu treningowego było to zwiększanie temperatury obwodowej dłoni w celu poprawy krążenia obwodowego (czemu klinicznie odpowiadają zimne palce oraz obniżone poczucie temperatury). Trening był nadzorowany zarówno poprzez kontakt telefoniczny oraz w czasie wizyt domowych u pacjentki. W trakcie jednej z wizyt, chcąc podziękować studentce, pacjentka wręczyła jej tabliczkę czekolady. Po podzieleniu się czekoladą z pacjentem studentka zauważyła, ze czekolada zaczęła topić się jej w dłoniach. Szybko wzięła chusteczkę, wytarła dłonie i podała taką samą pacjentce, która natychmiast roześmiała się, twierdząc, ze przecież nie ma możliwości, aby czekolada roztopiła się w jej zimnych dłoniach. Wiedziała bowiem, jako była szefowa ciastkarni, ze ciemna czekolada topi się w temperaturze między 90 a 95 stopni Fahrenheita (tj. od 32.2C do 35C). Zażartowała, ze stan skupienia czekolady jest odzwierciedleniem zimnych rąk. Kilka dni później, zaczęły jednak razem badać możliwości wykorzystania czekolady jako instrumentu biofeedbacku. Pacjentka wykorzystała najpierw białą czekoladę w trakcie wykonywania wizualizacji. Wybrała białą czekoladę, wiedząc, ze topi się ona w niższej temperaturze w porównaniu do ciemnej czekolady. Ku jej zaskoczeniu, czekolada stopiła się!

Dzięki temu eksperymentowi zakończonemu sukcesem, topnienie czekolady stało się elementem ćwiczeń biofeedbacku wykonywanych w domu (…)

Po czterech tygodniach ćwiczeń, subiektywne poczucie bólu istotnie zmniejszyło się. (…)

Wpływ różnych sposobów oddychania na zmienność rytmu serca: podejście praktyczne

Celem niniejszej pracy było opisanie różnych sposobów oddychania oraz ich wpływu na parametry zmienności rytmu serca. W badaniu poza tym ocieniano także różne sposoby prowadzenia oddechu pod kątem łatwości ich wykonywania oraz związanej z tym wygody. Sposób oddychania rozumiany jest jako cykl oddechowy odpowiadający pełnemu cyklowi oddechowemu (obejmującego fazę wdechu, fazę wydechu oraz oddzielające je przerwy) lub jako współczynnik między czasem trwania wdechu i wydechu, włączając w to odpowiednią przerwę na szczycie wdechu i przerwę na szczycie wydechu. Przeprowadzona analiza porównawcza (liczba badanych osób 14), uwzględniająca również komponenty subiektywne wykazała, że nie tylko istnieją różnice osobnicze oraz pokazała jak istotny jest wpływ różnych sposobów oddychania u różnych uczestników. (…)

Wprowadzenie

Strategie samo-regulacji w zakresie oddychania były rozwijane przez całe lata, a celem prowadzonych w odniesieniu do nich badań było opracowanie techniki generowania jak największych oscylacji występujących w zakresie układu krążenia, które same w sobie mają silny efekt terapeutyczny (Lehrer 2007). Celem techniki oddechowej jest synchronizacja zmienności rytmu serca z cyklami oddechowymi, co częściowo jest funkcją przyspieszania akcji serca w czasie wdechu oraz zwalniania akcji serca w czasie wydechu. Ta zmiana rytmu serca związana z oddychaniem określana jest jako oddechowa zmienność zatokowa (RSA), stanowiąca nieinwazyjny parametr napięcia nerwu błędnego w sercu, i można ją wzmocnić przy wykorzystaniu biofeedbacku. Badania wykazały, że negatywne stany emocjonalne czy fizyczne, takie jak napady paniki i depresji, związane są z nieprawidłowymi wzorcami oddychania, czego skutkiem jest nieoptymalna wartość RSA (Blechert, Michael Grossman, Lajtman 8 Wilhelm, 2007; Geyirtz, 2000; Ley, 1993).

Chociaż techniki oddechowe były wykorzystywane od wieków w celu poprawy samopoczucia psychicznego i fizycznego oraz jako narzędzie wewnętrznego rozwoju, dopiero całkiem niedawno włączono do ich wykonywania biofeedback. Szczególnym przykładem są tutaj właśnie techniki oddechowe wykonywane pod kontrolą biofeedbacku, których skuteczność można oceniać na podstawie zmienności rytmu serca (HRV), która jest miarą występującej naturalnie zmiany w częstości pracy serca między kolejnymi jego pobudzeniami. Wartość HRV jest pośrednim, ale mocnym wskaźnikiem ogólnego stanu zdrowia i stanu autonomicznego układu nerwowego (Bernston et al, 1997;. Saul i wsp., 1991), pozytywnych i negatywnych stanów emocjonalnych (Cacioppo, Larsen, Smith 8 Berntson, 2004 r.; Childre i McCraty, 2001) oraz kontroli opartej na samo-regulacji (Appelhans i Luecken, 2006; Segerstrom i Nes, 2007).

Lehrer, Vaschillo i Vaschillo (2000) przeprowadzili przełomowe badanie w obszarze regulacji układu sercowo-naczyniowego. Otóż w czasie badania przy pomocy urządzeń do biofeedbacku, modyfikowali sposób oddychania i obserwowali jego wpływ na zmiany częstości pracy serca. To pozwoliło im na określenie indywidualnie zmiennej częstości rezonacyjnej (tj. takiej częstości oddechów, przy której fazy zmian częstości pracy serca oraz ciśnienia tętniczego zmieniają się dokładnie o 180 stopni w stosunku do siebie). Ich pierwsze obserwacje wskazywały, że oddychanie w cyklach trwających ok. 9.25 do 13 sekund (tj. około 6 cykli oddechowych na minutę czyli ok. 1 Hz) optymalizują te oscylacje częstości serca i wywołują „pożądany” efekt terapeutyczny. Mimo, iż badania te są klarowne i odnoszą się wprost do częstości oddychania (tj. liczby oddechów na minutę), to jednak sprawa techniki oddychania jest w nich tylko sygnalizowana.

Sposób oddychania rozumiany jest jako cykl mieszczący się w określonym czasie lub jako współczynnik czasu trwania fazy wdechu i wydechu obejmujących również odpowiednie okresy na szczycie wdechu i na szczycie wydechu. I choć w niewielu badaniach zajmowano się sposobami oddychania w kontekście biofeedbacku, to wiele badań dotyczyło właśnie wpływu oddechu na HRV w kontekście biofeedbacku (Lehrer i wsp., 2000; Ritz i Dahme 2006; Song i Lehrer, 2003 ; Vaschillo, Vaschillo 8 Lehrer, 2006). (…)

Dostępność „Biofeedback Magazine”

Jeśli powyższe fragmenty są dla naszych Czytelników interesujące, pozostaje nam jedynie zaprosić do lektury całości tego wydania. Opisany powyżej numer czasopisma dostępny jest w naszym sklepie – Biofeedback Magazine, Edycja Polska.

Posted on May 15, 2012 at 19:50 by Mikołaj · Permalink
In: Biofeedback, Sklep · Tagged with: 

Leave a Reply